34 wakamatwa kwa mauaji ya askari wanyamapori

Jeshi la Polisi mkoani Tabora linawashikilia watu 34 kwa tuhuma za kushiriki katika mauaji ya watumishi sita wa uhifadhi katika eneo la Jumuiya ya Hifadhi ya Wanyamapori Ipole, wilayani Sikonge, mkoani Tabora.

Tukiohilo limeibua maswali mazito kuhusu usalama wa watumishi wa hasa kutokana na migogoro kati ya hifadhi na wananchi, hasa wafugaji katika maeneo yanayopakana na hifadhi.

Waziri wa Maliasili na Utalii, Dkt. Ashatu Kijaji, amesema watu hao wanashikiliwa kufuatia mauaji hayo yaliyotokea Septemba 18, 2026, ambapo kundi la wafugaji walivamia kambi ya doria katika Hifadhi ya Wanyamapori Iswagala, iliyopo Kijiji cha Itimile wilayani Sikonge.

Kwa mujibu wa taarifa ya Waziri Kijaji, watumishi sita waliuawa, wengine watano kujeruhiwa na mali za serikali kuharibiwa.

Waliofariki wametajwa kuwa ni Gift Elihaika, Ofisa Uhifadhi Daraja la Pili kutoka Pori la Akiba Rukwa chini ya Mamlaka ya Usimamizi wa Wanyamapori Tanzania (TAWA); Praygod Lyalo, Ofisa Wanyamapori wa Wilaya ya Sikonge; Robert Msabaha na Daniel Mshama, maofisa wa wanyamapori wa Jumuiya ya Hifadhi ya Wanyamapori Ipole.

Wengine ni James Maganga Kisamba, dereva, na Matheo Damas, fundi magari.

Hata hivyo, taarifa zilizotolewa hadi hivi sasa bado hazijaeleza kwa kina mazingira yaliyosababisha uvamizi huo wala chanzo mahsusi cha mzozo uliosababisha mauaji hayo.

Hilo linaacha eneo muhimu kwa wachunguzi: nini hasa kilitokea kabla ya shambulio, kulikuwa na mgogoro gani kati ya wafugaji na wasimamizi wa eneo hilo, na je, kulikuwa na ishara za awali za mvutano ambazo mamlaka zingeweza kuzitambua na kuzuia umwagaji damu?

Watano wajeruhiwa

Waliojeruhiwa ni Joseph Mwaipola, Ofisa Mwandamizi wa Uhifadhi kutoka Pori la Akiba Ugalla chini ya TAWA; Paul Mshana, Ofisa Ufugaji Nyuki wa Wilaya ya Sikonge; pamoja na Richard Malongo, Wiljohns Kafupa na Victor Mengo, ambao ni watumishi wa Jumuiya ya Hifadhi ya Wanyamapori Ipole.

Dk Kijaji amesema mmoja wa majeruhi bado anaendelea kupatiwa matibabu hospitalini, huku wengine wanne wakiruhusiwa na kurejea nyumbani.

Maswali nyuma ya tukio

Wachambuzi wa masuala ya mahusiano na uhifadhi wanabainisha kuwa tukio la Ipole linahitaji kutazamwa zaidi ya idadi ya waliokufa na waliokamatwa.

Taarifa iliyotolewa inaeleza kuwa kundi linalodaiwa kuwa la wafugaji lilihusika katika uvamizi wa kambi ya doria. Hata hivyo, haielezi sababu ya wafugaji hao kufika kambini, kama kulikuwa na mifugo iliyokamatwa, mgogoro wa mipaka, madai ya matumizi ya ardhi au tukio jingine lililotangulia shambulio.

Majibu ya maswali hayo ni muhimu ili kutofautisha tukio la uhalifu pekee na uwezekano wa kuwepo kwa tatizo pana zaidi la usimamizi wa maeneo ya uhifadhi na shughuli za jamii zinazoyazunguka.

Uchunguzi wa tukio hilo pia utahitaji kubaini iwapo kambi hiyo ilikuwa na ulinzi wa kutosha, iwapo watumishi waliokuwa katika doria walikuwa wamepewa vifaa na mifumo ya mawasiliano inayostahili na kama mamlaka zilikuwa na taarifa zozote za awali kuhusu uwezekano wa kutokea kwa vurugu.

Simba 10 nao wachunguzwa Ngorongoro

Wakati uchunguzi wa mauaji ya Sikonge ukiendelea, Wizara ya Maliasili na Utalii pia inachunguza tukio jingine la vifo vya wanyamapori katika Hifadhi ya Ngorongoro.

Dkt. Kijaji amesema uchunguzi unaendelea kuhusu vifo vya simba 10 na fisi wawili waliokutwa wamekufa katika eneo hilo.

Kwa mujibu wa Dkt. Kijaji, baadhi ya mizoga ya wanyama hao ilikuwa na majeraha, lakini chanzo cha vifo hakikuwa kimethibitishwa wakati taarifa hiyo ikitolewa.

Matukio hayo mawili ni tofauti na hakuna ushahidi katika taarifa iliyotolewa unaoyaunganisha.

Hata hivyo, yote yanaweka suala la ulinzi wa wanyamapori na usalama wa watu wanaosimamia maeneo ya uhifadhi chini ya darubini.