Abiria wa mabasi kupanda bei

Mamlaka hiyo katika takwimu zake inaonyesha kuwa katika kipindi hicho, jumla ya abiria milioni 62.18 walitumia mifumo hiyo, huku idadi ya abiria ikiongezeka kwa kasi katika miaka miwili ya mwisho.

Takwimu hizo, zilizotolewa na Mkurugenzi Mkuu wa Latra, Dkt. Habib Suluo, Septemba 24, 2026 alipowasilisha tathmini ya utendaji wa mamlaka hiyo mbele ya wahariri wa vyombo vya habari.

Mkutano huo ni sehemu ya mikutano inayoandaliwa na Ofisi ya Msajili wa hazina (OTR) kwa ajili ya kuzipa nafasi taasisi za umma kueleza kwa watanzania utendaji wao katika kiopindi fulani.

Akizungumza wakati wa kukaribisha Mkurugenzi wa Latra, mwakilishi wa kutoka ofisi ya Msajili wa Hazina, Sabato Kosuri, alisema mikutano hiyo inalenga kuwapa Watanzania fursa ya kujua utendaji wa taasisi za umma ambazo zinamilikiwa na serikali.

Alibainisha kuwa katika kipindi hiki ambacho nchi imeanza utekelezaji wa Dira ya Taifa ya Maendeleo 2050, Watanzania wanapaswa kuelezwa taasisi hizo zimejipanga vipi katika utekelezaji wa Dira hiyo.

Akifafanua, Dkt. Suluo aliwaambai wahariri kuwa kati ya Shilingi trilioni 2.13 zilizolipwa kama nauli, Shilingi trilioni 1.99, sawa na asilimia 93.2, zililipwa kwa fedha taslimu, wakati malipo ya mtandaoni yalikuwa Shilingi bilioni 144.28, sawa na asilimia 6.8 pekee.

Dkt, Suluo alisema hali hii inapaswa kurekebishwa haraka kwani kwa mujibu wa sheria ya fedha iliyoanza kutumika Julai Mosi mwaka huu, malipo yote ya nauli za mabasi yanapaswa kufanywa kwa njia za kielektroniki.

Alisema hilo linawezekana kwani tayari ipo mifumo ya kidijitali inayowezesha malipo hayo.

Kutoka bil 226/- hadi karibu trilioni Mwenendo wa takwimu zilizotolewa na Dkt. Suluo, unaonyesha ukuaji mkubwa wa thamani ya nauli inayopita katika mifumo hiyo.

Mwaka 2022/23, abiria milioni 7.11 walilipa jumla ya Shilingi bilioni 226.29 huku mwaka uliofuata, 2023/24, idadi yao ilishuka hadi milioni 6.06 na thamani ya nauli ikapungua hadi Shilingi bilioni 190.33.

Lakini hali ilibadilika kwa kasi mwaka 2024/25, ambapo idadi ya abiria ilipanda milioni 20.34, waliolipa nauliz a Shilingi bilioni 721.04 na mwaka 2025/26 pekee, mfumo ulirekodi abiria milioni 28.67 na malipo ya nauli ya Shilingi bilioni 993.96 - ikiwa ni karibu Shilingi trilioni 1 kwa mwaka mmoja.

Kwa kulinganisha 2022/23 na 2025/26, idadi ya abiria waliorekodiwa kwenye mifumo hiyo imeongezeka zaidi ya mara nne, huku thamani ya nauli ikiwa zaidi ya mara nne pia.

Kwa hesabu ya jumla ya takwimu za Latra, Shilingi trilioni 2.13 zilizolipwa na abiria milioni 62.18 ni sawa na wastani wa takribani Shilingi 34,300 kwa abiria katika kipindi hicho, ingawa kiwango halisi cha nauli hutofautiana kulingana na umbali, njia na daraja la basi.

Fedha taslimu bado mfalme Lakini nyuma ya ukuaji huo kuna jambo jingine muhimu; Watanzania bado hawajakumbatia kwa kiwango kikubwa malipo ya nauli kwa njia ya mtandao.

Kati ya abiria milioni 62.18 waliorekodiwa katika kipindi cha miaka minne, abiria milioni 59.27 - sawa na asilimia 95.3 - walilipa nauli kwa fedha taslimu.