Dar yaanza mbio kuandaa madarasa 2,000

Mkuu wa Mkoa wa Dar es Salaam, Albert Chalamila, amesema hivi karibuni kuwa takribani wanafunzi 230,000 wanatarajiwa kuhitaji nafasi za kidato cha kwanza mwaka 2028.

Hii ni zaidi ya mara mbili ya uwezo wa sasa wa mkoa wa kupokea takribani wanafunzi 91,000 kwa mwaka.

Hali hiyo isiyo ya kawaida itatokana na utekelezaji wa mageuzi ya elimu yatakayokutanisha makundi mawili ya wanafunzi wanaomaliza elimu ya msingi mwaka 2027, baada ya mabadiliko ya mitaala.

Chini ya mfumo mpya, elimu ya msingi inapunguzwa kutoka miaka saba hadi sita.

Hivyo, mwaka 2027 wanafunzi wa darasa la sita watakuwa kundi la kwanza kumaliza elimu ya msingi chini ya mfumo mpya, wakati wanafunzi wa darasa la saba watakuwa kundi la mwisho kukamilisha mfumo wa zamani wa miaka saba.

Makundi hayo mawili yataingia katika ushindani wa nafasi za kidato cha kwanza mwaka 2028.

Kwa Dar es Salaam pekee, tofauti kati ya wanafunzi wanaotarajiwa na uwezo uliopo inaonyesha ukubwa wa mtihani unaokuja.

“Tunahitaji kupokea wanafunzi 230,000, kwa maana hiyo, miundombinu ya wanafunzi 91,000 tuliyonayo itatulazimisha kuongeza uwezo zaidi madarasa mapya yanayohitajika ni zaidi ya 2,000,” alisema Chalamila katika kikao kazi na wahariri wa vyombo vya habari jijini Dar es Salaam.

Shilingi bilioni 72 kazini Chalamila amesema kwa kuwa jambo hilo linafahamika, Mkoa wa Dar es Salaam hautaki kusubiri hadi 2028 ndipo uanze kutafuta suluhisho.

Chalamila amesema halmashauri za Dar es Salaam zimetenga jumla ya Shilingi bilioni 72 kwa ajili ya ujenzi wa madarasa, ikiwa ni sehemu ya maandalizi ya kukabiliana na ongezeko hilo la wanafunzi.

Kwa hatua ya awali, mkoa unalenga kujenga madarasa 700 katika halmashauri zake.

Wakati huohuo, zaidi ya shule mpya 29 za sekondari zinaendelea kujengwa katika maeneo mbalimbali ya Dar es Salaam, baadhi zikiwa za ghorofa kutokana na changamoto ya upatikanaji wa ardhi katika jiji hilo.

“Shule 29 za maghorofa zinaendelea kujengwa na hii tumeiweka katika mpango katika maeneo yote,” alisema.

Ujenzi wa shule za ghorofa unaakisi tatizo jingine la kipekee la Dar es Salaam. Tofauti na mikoa yenye maeneo makubwa ya kujenga shule mpya kwa mtindo wa kawaida, ongezeko la watu na thamani kubwa ya ardhi katika jiji hilo vinalazimisha mamlaka kufikiria namna ya kuongeza uwezo wa shule kwa kutumia eneo dogo.

Shule binafsi kwenye hesabu Moja ya mikakati ambayo inaweza kubadilisha namna serikali inavyoshughulikia ongezeko la wanafunzi ni kutumia majengo ya shule binafsi ambayo hayatumiki kikamilifu.

Chalamila amesema Dar es Salaam ina shule kadhaa binafsi zilizojengwa kwa uwezo mkubwa miaka iliyopita, lakini ambazo sasa zina nafasi zisizotumika kutokana na, pamoja na sababu nyingine, kuboreshwa kwa shule za serikali.

Amesema serikali ya mkoa itajadiliana na wenye shule hizo kwa ajili ya kuzikodisha kwa serikali ili kuwahudumia wanafunzi hao.

“Badala ya serikali kukimbizana na ujenzi wa kila jengo jipya ndani ya kipindi kifupi, mkoa unataka kujadiliana na wamiliki wa shule hizo ili sehemu ya wanafunzi wa serikali watumie majengo yao.

“Mkakati wetu mwingine ni kushirikiana na wamiliki wa shule hizo ili tuingize wanafunzi wetu wa serikali kwa makubaliano, hata kama ni kwa kulipa kodi kwa muda angalau wa miaka minne, wakati Serikali ikiwa na mipango ya kumaliza kabisa tatizo hilo,” alisema Chalamila.

Mpango huo, ukitekelezwa, utakuwa na maana mbili. Kwanza, unaweza kutoa nafasi za haraka wakati ujenzi wa shule na madarasa mapya ukiendelea.

Pili, unaweza kurejesha katika matumizi majengo ya elimu ambayo kwa sasa hayatumiki kwa uwezo wake kamili.

Lakini pia utahitaji makubaliano yaliyo wazi kuhusu gharama, viwango vya majengo, usimamizi, walimu na namna wanafunzi wa serikali watakavyounganishwa katika shule hizo.

Rais Samia Suluhu Hassan Sekta binafsi yaitwa kusaidia Zaidi ya kukodi majengo yaliyopo, mkoa unataka pia wafanyabiashara na kampuni kushiriki moja kwa moja katika ujenzi wa madarasa na shule.

Chalamila amesema ushirikiano huo unaweza kusaidia kuziba pengo la miundombinu ambalo Serikali peke yake inaweza kupata ugumu kulimaliza ndani ya muda uliobaki.

Hii inaifanya 2027 kuwa mwaka muhimu zaidi katika maandalizi hayo.

Dar es Salaam haitahitaji tu kukamilisha shule na madarasa; itahitaji pia madawati, vyoo, maji, maabara, vifaa vya kufundishia na walimu wa kutosha kwa idadi kubwa zaidi ya wanafunzi.

Hapo ndipo changamoto ya “double cohort”.

inapotoka kwenye hesabu ya madarasa pekee na kuwa mtihani wa mfumo mzima wa elimu.

Rais Samia alitoa tahadhari Maandalizi ya Dar es Salaam yanafuatia agizo la Rais Samia Suluhu Hassan kwa wakuu wa mikoa na mamlaka za Serikali za Mitaa kuanza mapema kujiandaa kwa mwaka 2028.

Akizungumza Septemba 2 wakati wa kuwaapisha viongozi wapya wa mikoa katika Ikulu ya Tunguu, Zanzibar, Rais Samia alisema uwezo wa kila mkoa kuwapokea wanafunzi watakaomaliza elimu ya msingi unapaswa kuwa miongoni mwa vipimo muhimu vya utendaji wa viongozi wake.

Alitaka kila mkoa ujue idadi ya wanafunzi uliyonayo, wangapi watamaliza elimu ya msingi na wangapi watahitaji nafasi za kidato cha kwanza mwaka 2028.