Hatma ya Dira 2050 iko mabegani mwa vijana wenye ujuzi

Serikali imewapa wiki mbili Waziri wa Nchi, Ofisi ya Rais, Mipango na Uwekezaji, Waziri wa Fedha, Waziri wa Kilimo na Msajili wa Hazina kuandaa mpango wa kuwawezesha vijana 10,000 kila mwaka kutoka fani mbalimbali, ikiwa ni sehemu ya kujenga rasilimali watu itakayotekeleza Dira ya Taifa ya Maendeleo 2050.

Makamu wa Rais, Deogratius Ndejembi, alisema Tanzania haiwezi kufikia malengo ya Dira 2050 bila kuwekeza katika vijana wenye utaalamu na ujuzi unaoendana na mahitaji ya uchumi wa baadaye.

Akifungua Mkutano wa Wenyeviti wa Bodi na Watendaji Wakuu wa Taasisi na Mashirika ya Umma (C-CEOs Forum 2026) jijini Arusha, Ndejembi alisema uwekezaji katika rasilimali watu lazima uwe sehemu muhimu ya utekelezaji wa Dira hiyo.

“Tusipime mashirika ya umma kwa kiwango cha gawio wanachotoa pekee, bali kwa namna yanavyoongeza tija kwa vijana ambao ni muhimu kwa maendeleo ya Taifa letu,” alisema.

Mkutano huo wa Septemba 28–30 unaratibiwa na Ofisi ya Msajili wa Hazina (OTR) na kudhaminiwa na Benki ya Biashara Tanzania (TCB).

Ndejembi alisema mpango huo unapaswa kuwajengea vijana kutoka taaluma mbalimbali uwezo wa kushiriki katika utekelezaji wa malengo ya Taifa.

Alisema uwekezaji katika rasilimali watu ni msingi wa kuongeza tija na ubunifu, hasa wakati matumizi ya teknolojia mpya, ikiwamo akili bandia na mifumo ya kidijitali, yanapobadilisha mazingira ya uchumi na utoaji huduma.

Maagizo hayo ni sehemu ya msukumo mpana wa Serikali wa kuyataka mashirika ya umma kuongeza thamani ya mali na uwekezaji wake, kuimarisha ushindani, kuwekeza katika teknolojia na kuhakikisha utendaji wao unaleta matokeo yanayoonekana.

“Msije kuwa walinzi wa mali pekee; kuweni waongezaji thamani wa mali mlizokabidhiwa,” alisema Ndejembi.

Alisema taasisi za umma zinapaswa kuwa injini za mabadiliko ya uchumi kwa kuongeza uzalishaji, kuboresha huduma na kutumia rasilimali kwa ufanisi.

Pia aliwataka watendaji wakuu kuandaa viongozi wa baadaye na kukuza vipaji, huku kila taasisi ya umma ikitakiwa kuwa na mpango wa kukabiliana na athari za El Niño kwa kushirikiana na sekta binafsi.

Waziri wa Nchi, Ofisi ya Rais, Mipango na Uwekezaji, Prof. Kitila Mkumbo, alisema mafanikio ya Dira 2050 yatategemea ushirikiano wa karibu kati ya Serikali na sekta binafsi.

Alisema Dira inalenga sekta binafsi kuchangia asilimia 70 ya uchumi na sekta ya umma asilimia 30, hivyo taasisi za Serikali zinapaswa kujenga mazingira yanayochochea biashara na uwekezaji.

“Ili sekta binafsi ifanye vizuri ni lazima taasisi za umma zitengeneze mazingira rafiki ya biashara na uwekezaji,” alisema.

Mwenyekiti wa Kamati ya Kudumu ya Bunge ya Uwekezaji wa Mitaji ya Umma, Masanja Kadogosa, alisema licha ya mageuzi yaliyofanyika katika mashirika ya umma, bado yanahitaji kuongeza uzalishaji na kuwezesha ushiriki mkubwa zaidi wa sekta binafsi.

Msajili wa Hazina, Nehemiah Mchechu, alisema pia kuna haja ya kubadili namna utendaji wa mashirika ya umma unavyopimwa.

Badala ya kuangalia gawio pekee, alisema tathmini inapaswa kujumuisha tija, ubora wa huduma, matumizi ya rasilimali, uimara wa kifedha, ubunifu, teknolojia, ushindani na mchango katika uchumi.

Thamani ya uwekezaji wa Serikali katika taasisi na kampuni imeongezeka kutoka TSh67.95 trilioni mwaka 2020/21 hadi TSh92.28 trilioni mwaka 2024/25, wakati mapato yasiyo ya kodi yatokanayo na uwekezaji huo yameongezeka kutoka TSh637.7 bilioni hadi TSh1.327 trilioni mwaka 2025/26.

Mchechu alisema ukuaji huo unaongeza wajibu wa mashirika kuhakikisha rasilimali za umma zinazalisha thamani kubwa zaidi.

C-CEOs Forum 2026 imewakutanisha zaidi ya washiriki 700 kutoka mashirika ya umma, sekta binafsi, taasisi za fedha, wawekezaji, washirika wa maendeleo na wasomi.

Mkurugenzi Mtendaji wa TCB, Adam Mihayo, alisema benki hiyo iko tayari kushirikiana na wadau katika utekelezaji wa Dira 2050 kwa kuelekeza mikakati yake katika sekta za uzalishaji.

Kwa Serikali, ujumbe mkuu wa mkutano huo ni kwamba kufikia malengo makubwa ya Dira 2050 hakutategemea mitaji na mali pekee, bali pia uwezo wa Tanzania kujenga kizazi cha vijana wenye ujuzi, teknolojia na tija inayohitajika kuendesha uchumi wa baadaye.