Uchumi imara uonekane nyumbani

Uchumi unaweza kukua kwenye takwimu, deni la taifa likaelezwa kuwa himilivu na mapato ya serikali yakaongezeka, lakini mafanikio hayo hayatakuwa na maana kubwa ikiwa mwananchi wa kawaida hawezi kumudu chakula, usafiri na mahitaji muhimu ya familia.

Bei za unga, mchele, sukari, mafuta ya kupikia, maharage, na mboga zinapopanda, athari zake huingia moja kwa moja katika kila nyumba.

Wanaoathirika zaidi ni wafanyakazi wenye mishahara midogo, wakulima wenye mapato yasiyotabirika, wafanyabiashara wadogo, wastaafu na familia ambazo tayari zinahangaika kulipa kodi, ada na gharama za matibabu.

Vivyo hivyo, kupanda kwa bei ya petroli na dizeli hakuishii kwenye vituo vya mafuta. Gharama hizo husambaa katika uchumi mzima kupitia nauli, usafirishaji wa mazao, uzalishaji viwandani na bei ya bidhaa sokoni.

Dereva anapolipa zaidi kujaza mafuta, mfanyabiashara huongeza gharama ya bidhaa, na mzigo wa mwisho humwangukia mlaji.

Ndiyo maana serikali inapaswa kuwa na mkakati wa kudumu, badala ya kusubiri bei zipande ndipo ianze kutafuta suluhisho.

Inapaswa kuimarisha akiba ya chakula, kupunguza upotevu wa mazao, kuboresha maghala na barabara za vijijini, kudhibiti tozo zinazoongeza gharama za biashara na kuhakikisha ushindani wa haki sokoni.

Wafanyabiashara wanaotengeneza uhaba bandia au kupandisha bei bila sababu wanapaswa kuchukuliwa hatua kwa mujibu wa sheria.

Pia, uratibu kati ya serikali, Benki Kuu, wazalishaji na wasambazaji lazima uimarishwe ili sera za fedha na bajeti zisaidiane.

Taarifa za bei zikusanywe kwa wakati katika mikoa yote, na msaada ulengwe kwa kaya zilizo hatarini zaidi. Bila ufuatiliaji makini, walanguzi wanaweza kutumia misukosuko midogo kujipatia faida kubwa kwa maumivu ya wananchi wengi.

Kwa upande wa mafuta, serikali inapaswa kuendelea kuchunguza maeneo yanayoweza kupunguza gharama katika mnyororo wa uagizaji, uhifadhi na usambazaji.

Kodi na tozo zinapaswa kupimwa kwa uangalifu ili mapato ya serikali yasikusanywe kwa namna inayomnyima mwananchi uwezo wa kuishi. Hatua yoyote ya muda mfupi pia isiathiri fedha zinazohitajika kwa afya, elimu na huduma nyingine za msingi.

Pambazuko tunatambua kuwa baadhi ya bei huathiriwa na soko la dunia, thamani ya fedha, vita, hali ya hewa na gharama za usafirishaji, hata hivyo, sababu hizo hazipaswi kuwa kisingizio cha kudumu kwa serikali kukaa pembeni.

Serikali makini hutabiri misukosuko, huandaa kinga mapema na kuwasiliana kwa uwazi na wananchi.

Watanzania hawali takwimu za ukuaji wa uchumi wala hawaendeshi magari kwa taarifa za deni himilivu. Wanataka kuona uthabiti huo katika bei ya chakula, nauli, umeme, mafuta na uwezo wa mishahara yao kununua mahitaji.

Furaha ya taifa huanza pale familia inapoweza kula, kusafiri, kujiuguza na kuweka akiba bila kuingia katika madeni ya kudumu.

Serikali inapaswa kupima mafanikio yake kwa hali halisi ya maisha ya wananchi. Mfumuko wa bei unapodhibitiwa, kipato hulindwa, biashara hustawi na matumaini huongezeka. Huo ndio ukuaji wenye maana; ukuaji unaoshuka kutoka kwenye majedwali na kuingia jikoni, sokoni na mifukoni mwa Watanzania.